Tâhâ sûresinin ilk ayetlerinde Allah Teâlâ ile Musa (a.s) arasında geçen konuşma daha ayrıntılı bir şekilde verilir. Şu ayetler Allah Teâlâ’nın Musa (a.s)’yı rasul olarak görevlendirdiği zamanın anlaşılmasında yardımcı oluyor: “Ben seni seçtim artık vahyolunanı dinle. Şüphesiz ben Allah’ım. Benden başka ilâh yoktur. Bana kulluk et Beni anmak için namaz kıl!” (Tâhâ 20/13-14).

Ve daha sonra Allah Teâlâ Musa (a.s)’ya şöyle buyuruyor: “Firavun’a gidin; doğrusu o azmıştır. Ona yumuşak söz söyleyin belki öğüt dinler veya korkar” (Tâhâ 20/43-44).

Allah Teâlâ’nın Musa (a.s)’ya bunu emretmesinden sonra Musa (a.s) ile Firavun arasında amansız bir mücadele de başlamış oluyordu. Hak ile bâtıl’ın amansız savaşı. Bütün peygamberlerin birbirlerine miras bıraktıkları tevhid mücadelesi…

Hz. Musa (a.s) Allah Teâlâ’nın bu emriyle Firavun’a gitti. Onu güzellikle Allah’a iman etmeye davet etti: “Musa: Ey Firavun! Ben âlemlerin Rabbinin peygamberiyim! Bana Allah’a karşı ancak gerçeği söylemek yaraşır. Size Rabbinizden bir mucize getirdim İsrailoğulları’nı benimle beraber salıver” (el-A’raf 7/104-105).

“Firavun: “Musa! Rabbiniz kimdir?” dedi. Musa: “Rabbimiz her şeye ayrı bir özellik veren sonra doğru yola eriştirendir” dedi” (Tâhâ 20/49-50).

Firavun bu davete icabet etmedi ve direndi. Musa (a.s)’yı zindana atmakla tehdit etti. Musa (a.s)’da Firavun’a belki iman eder diyerek ispat edici bir delil getirmek istedi. Asasını yere attı kocaman bir yılan oldu. Elini koynuna sokup çıkardı gözleri kamaştıran bir güneş parçası oluverdi. Musa (a.s)’nın gösterdiği bu mucizeler karşısında Firavun gerçekten korkmuştu. Bunun üzerine o da sihirbazlarını toplayıp Musa’yı mağlup etmeyi kararlaştırdı. Ülkesindeki bütün ünlü sihirbazları çağırttı ve onlardan Musa (a.s)’nın yaptıklarından daha büyük bir sihir yapmalarını istedi. Onlarda hazırlandılar ve bir gün kararlaştırdılar. O gün gelince de halkın gözleri önünde Musa (a.s) ile yarışmaya başladılar.

“Sihirbazlar: “Ey Musa! Marifetini ya sen ortaya koy veya biz koyalım” dediler. Musa: “Siz koyun”dedi. Sihirbazlar marifetlerini ortaya koyunca insanların gözlerini sihirlediler ve onları ürküttüler büyük bir sihir yaptılar. Biz de Musa’ya: “Asanı koyuver” dedik o da koyuverdi. Hemen onların uydurduklarını yutmaya başladı. Hak tahakkuk etti. Onların yaptıkları boşa gitti. İşte orada yenildiler küçük düştüler. Sihirbazlar secdeye kapanıp: “Âlemlerin Rabbine Musa ve Harun’un Rabbine inandık” dediler” (el-A’râf 7/115-122).

Sihirbazların iman etmeleri Firavun’u çok kızdırdı. Onları öldürmekle tehdit etti. İşte küfür acizliğini bu olayla bir kere daha ortaya koymuş oldu.

Gelişen bu olaylar Firavun’u yola getireceği yerde onu daha çok azdırdı. Ve Musa (a.s) ile kavmini ortadan kaldırmadıkça rahata kavuşamayacağına inanıp bu arzusunu yerine getirmeye çalıştı. Musa (a.s) Firavun ve kavmini imana çağırmaya devam etti. Firavun inkâr ettikçe Allah Teâlâ onun kavmine tufan çekirge haşarat kurbağa kan gibi çeşitli azablar gönderdi. Ancak bunların hiç biri Firavun ve kavmini yola getirmedi.

Firavun küfür ve inadında ısrar ve Musa (a.s)’nın davetine de icabet etmemeye devam etti. Allah Teâlâ Musa (a.s)’ya İsrailoğullarını bir gece Mısır’dan çıkarıp Filistin diyarına götürmesini vahyetti. Bir gece Musa ve kavmi şehirden çıkıp Süveyş halici boyunca Kızıldeniz’e yöneldiler. Firavun şehirde İsrailoğullarından hiç bir iz göremeyince kaçtıklarını anladı ve bütün ordusunu seferber ederek peşlerine düştü. Firavun ordusunun çok kalabalık olduğu rivayet edilmektedir. Firavun iki gün sonra İsrailoğullarına yetişti. İsrailoğullarının önlerinde geçilmesi mümkün olmayan bir deniz arkalarında kocaman bir ordu vardı. İsrailoğulları “Yakalandık yâ Musa” diye yakınmaya başladılar. Kur’ân-ı Kerim’de olay şöyle anlatılıyor: “Musa: “Hayır Rabbim benimle beraberdir bana elbette yol gösterecektir”dedi. Bunun üzerine Biz Musa ya: “Değneğinle denize vur” diye vahyettik. Hemen deniz ikiye ayrıldı her parçası yüce bir dağ gibiydi. İşte oraya geridekileri de yaklaştırdık. Musa ve beraberinde bulunanların hepsini kurtardık” (eş-Şuara 26/62-65).

“Firavun ordusuyla onları takib etti. Deniz de onları içine alıverdi. Hem de ne alış!” (Tâhâ 20/78).

Kur’an-ı Kerim’de Allah Teâlâ bir zâlimin kâfirin sonunu böyle anlatıyor; ve bir kavmi nasıl kurtardığını da. İşte Hak Bâtıl’ın tepesine böyle inip onu ortadan kaldırabiliyor.

Firavun ordusu bir tek kişi kalmamacasına yok oldu. Firavun ise ölümün geldiğini anlayınca iman ettiğini açıkladı: “Firavun boğulacağı anda: “İsrailoğullarının inandığından başka tanrı olmadığına inandım artık ben de ona teslim olanlardanım” dedi. Ona: “Şimdi mi (inandın)? Daha önce başkaldırmış ve bozgunculuk etmiştin”dendi” (Yunus 10/90 91).

Bu olaydan sonra Allah Teâlâ Hz. Musa (a.s)’ya kavmiyle birlikte Beyti Makdis’e yönelmelerini emretti. Yola koyuldular. Çölde su bulamayıp şiddetli bir susuzluğa kapıldılar. Gelip Musa (a.s.)’a sitem ve şikayette bulundular. Allah Musa (a.s)’a âsâsını taşa vurmasını emretti. Vurunca taşın oniki yerinden su fışkırdı. Her Yahudi kabilesine bir göze düşüyordu. Onlar bu gözelerden kana kana içtiler susuzluklarını giderdiler. Allah Teâlâ İsrailoğullarına gökten kudret helvası ve bıldırcın eti de gönderdi. Fakat İsrailoğullarının o ikiyüzlülükleri bütün bu nimetlere rağmen kendini burada da ortaya çıkardı. Bir tek yemekle yetinemeyeceklerini söylediler: “Ey Musa! Bir çeşit yemeğe dayanamayacağız. Bizim için Rabbine yalvar da bize yerin bitirdiği sebze kabak sarmısak mercimek ve soğan yetiştirsin” demiştiniz de “hayırlı olanı daha düşük şeyle mi değiştirmek istiyorsunuz? Bir şehre inin orada şüphesiz istediğiniz vardır” demişti” (el-Bakara 2/61).

Sonra Allah Teâlâ Hz. Musa’ya Filistin’e gitmeyi emretti. Orada Heysanilerin kalıntıları ve Kenanlılardan meydana gelen zalim bir topluluk ile karşılaştılar. Musa (a.s) kavmine buraya girip bu zalimlerle savaşmalarını ve onları bu mukaddes beldeden çıkarmalarını emretti. Fakat İsrailoğulları buna cesaret edemedi: “Ey Musa! “Onlar orada oldukça biz asla oraya girmeyeceğiz. Sen ve Rabbin gidin savaşın doğrusu biz burada oturacağız” demişlerdi” (el-Maide 5/24).

Çünkü İsrailoğulları Firavun ülkesinde zillet ve adiliğe aşağılanmaya alışmışlardı. Onlar için bazı değerleri ele geçirmek için savaşmak bir manâ taşımıyordu. Allah’da onları Tih çölüne attı ve yollarını şaşırttı. Kavmine söz geçiremediğinden yakınan Musa’ya Allah Teâlâ: “Orası onlara kırk yıl haram kılındı. Yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar. Sen yoldan çıkmış bir millet için tasalanma” dedi” (el-Maide 5/26).

Zamanla bu zillet içinde yaşayan nesil yerini hürriyetle yetişen ve izzetle yaşayan bir nesile terketti. Bunlar da bir müddet sonra Arz-ı Mukaddes’e girmeye muvaffak oldular.

İsrailoğulları bu kırk yıl içinde çok çeşitli sapıklıklarda bulundular. Hz. Musa’nın Tur dağında kırk gün geçirdiği bir zamanda Sâmirî isimli bir şahsın imal ettiği ve “işte sizin de Musa’nın da tanrısı” dediği altından bir buzağıya tapmaya başladılar. Musa (a.s) döndüğünde onları buzağıya tapınır görünce çok üzüldü. Harun (a.s)’a çıkıştı. İsrailoğulları’nı buzağıya tapınmaktan vazgeçirmeye çalıştı. İsrailoğulları ise her fırsatta iki yüzlülüklerini sergilediler (Sâmirî olayı bak. Daha fazla bilgi için bk. Sâmirî mad.). Musa (a.s) hayatı boyunca tevhid yolunda mücadele etti. Bu uğurda pek çok eziyetle karşılaştı. Yurdundan çıkarıldı ölümle tehdit edildi ve etrafında kendisiyle beraber inanan pek az insan bulabildi.

Musa (a.s) Tih çölünde Harun (a.s)’dan sonra öldü. İsrailoğullarını Arz-ı Mukaddes’e sokamadı. Öldüğünde yüz yirmi yaşında idi. Buhârî onun ölümü ile ilgili olarak şunları rivayet ediyor: “Ölüm meleği geldiğinde Musa (a.s) onun yüzüne dikkatle baktı. Canını almaya gelen Azrail (a.s) korktu ve gözü karardı. Sonra: “Yarabbi beni bir kuluna gönderdin ki ölmek istemiyor” diye tazarru eyledi. Allah Teâlâ o hali üzerinden kaldırarak tekrar Musa’ya gönderdi: “Söyle sayılı olmak şartıyla istediği kadar yaşasın”. Hz. Musa: “Yarabbi sonra ne olacak?” dedi. “Öleceksin” buyuruldu. “Öyle ise ölüm şimdi gelsin” niyazında bulundu. Sonra Allah Teâlâ’dan kendisini bir taş atımı Beyti Makdis’e yaklaştırmasını orada ölmesini ve oraya gömülmesini istedi. Ebu Hureyre (r.a) şöyle diyor: “Rasulullah (s.a.s): “Eğer ben sizinle beraber orada bulunsaydım onun yol kenarında ve kızıl bir kum tepesinin yanında bulunan kabrini size gösterirdim” buyurdu”.

Şol seni seven kişi
Verir yoluna başı
İki cihan güneşi
Sensin ya Rasûlallah

Şol seni sevenlere
Kıl şefaat onlara
Mümin olan tenlere
Cansın Ya Resulallah
Aşık oldum dildare
Bülbül oldum gülzare
Seni sevmeyen nare
Yansın Ya Resulallah

Şol seni seven sübhan
Oldu kamuya sultan
Canım yoluna kurban
Olsun Ya Resulallah

Aşık Yunus’un canı
İlm ü şefaat kânı
Alemlerin sultanı
Sensin ya Rasûlallah!

Allah adı dillerde
Sevgisi Gönüllerde
Şol korkulu yerlerde
Allah Allah, Kerim Allah
Rahim Allah, aman Allah

Allah adın uludur
Emrin tutan kuludur
Müminlerin yoludur
Allah Allah, Kerim Allah
Rahim Allah, aman Allah

Yunus söyler sözünü
Hakk’a bağlar özünü
Görmek ister yüzünü
Allah Allah, Kerim Allah
Rahim Allah, aman Allah

Meskenim dağlar, Allah Allah
Gözyaşı çağlar, Hay hay
Durmaz kan ağlar, Aşkın elinden.
Sallallahu alâ Muhammed
Sallallahu aleyke Ahmed

Varım vereyim, Allah Allah
Kadre ereyim, Hay hay
Üryan olayım, Aşkın elinden.
Sallallahu alâ Muhammed
Sallallahu aleyke Ahmed

Yunus’un sözü, Allah Allah
Kül olmuş özü, Hay hay
Kan ağlar gözü, Aşkın elinden.
Sallallahu alâ Muhammed
Sallallahu aleyke Ahmed

Gökyüzünde Isa ile
Tur daginda Musa ile
Elindeki asa ile
Çagirayim Mevlam seni

Derdi askin Eyyub ile
Gözü yasli Yakub ile
Ol Muhammed Mahbub ile
Çagirayim Mevlam seni

Yunus okur diller ile
Hakki seven kullar ile
Ol Fahri bilenler ile
Çagirayim Mevlam seni

Hainmişsin bilemedim
Hep ağlattın gülemedim
Dost yanına gelemedim
Ah nideyim nefsim seni

Hayrım şerrim yazılacak
Bir gün mezar kazılacak
Benzim şeklim bozulacak
Ah nideyim nefsim seni

Gidip geri gelemezsin
Gelip beni bulamazsın
İmanımı çalamazsın
Ah nideyim nefsim seni

Seninle hep övünmüştüm
Sana nasıl güvenmiştim
Dostum diye sevinmiştim
Ah nideyim nefsim seni

Miskin Yunus nideceksin
Uzun yola gideceksin
Nasıl feryat edeceksin
Ah nideyim nefsim seni