Hz. Musa (a.s)’nın Nesebi Doğumu ve Hayatı

Musa (a.s)’nın babası İmran’dır Onun babası Yahser onun da babası Kahes’dir. Nesebi Yakub (a.s)’a ulaşır; ki onun babası Hz. İshak (a.s) onun da babası Hz. İbrahim (a.s)’dir. Musa (a.s)’nın yanında gördüğümüz Harun (a.s) onun kardeşidir. Allah Teâla Musa (a.s)’yı Firavun’a imana davet için gönderdiğinde Hz. Harun (a.s)’u da ona yardımcı olarak seçmiş ve görevlendirmişti. Hz. Musa (a.s) Allah Teâla’ya şöyle dua ederek kardeşi Harun (a.s)’u kendisine yardımcı yapmasını istemişti: “Bir de bana ehlimden bir vezir (yardımcı) ver. Kardeşim Harun’u (ver)” (Tâhâ 20/29-30).

Hz. Musa (a.s) Mısır’ın çok zor günler yaşadığı bir dönemde doğdu. Bu sırada ilâhlık iddialarında bulunarak haddi aşan Firavun İsrailoğulları halkına dayanılamayacak eziyetlerde bulunuyor bu insanları zulümle kasıp kavuruyordu. İsrailoğulları Kıpt kavminin muamelelerinden ve krallarının ağır baskılarından bıkmışlardı. Mısır’da yaşamanın bir tadı kalmadığını biliyor ve dedelerinin yurdu olan Kenan illerine gitmek istiyorlardı. Ama onlardan her işinde istifade eden Firavun yakalarını bir türlü bırakmak istemiyordu. Onlara zulmün en akla gelmeyecek olanını yaptı. Nitekim Kur’ân-ı Kerim’de; “Biz sana Musa ve Firavun’un mühim haberlerinden iman edecek bir kavim için gerçek olarak okuyacağız. Çünkü Firavun o yerde (Mısır’da) başkaldırmış ve ahalisini parçalara bölüp kendisine bağlamıştı” (el-Kasas 28/3-4) buyuruluyor.

Firavun saltanatı sırasında İsrailoğullarına çok kötü eziyetlerde bulundu; onları köle yaptı en çirkin ve adî işlerde çalıştırdı. Allah Teâlâ İsrailoğullarını bu sıkıntıdan azgın Firavun’un şerrinden zulüm ve taşkınlıklarından kurtarmak için Hz. Musa (a.s)’yı gönderdi.

Sa’lebî Kısas-ı Enbiya’sında İmam Suddî’den; Firavun’un bir rüya gördüğünü korkup kederlendiğini naklediyor. Rüyasında Kudüs tarafından gelen bir ateş gördü. Bu ateş Mısır’a kadar uzanıp Firavun’un evlerini yaktı. Fakat sadece Kıpti’lere zarar verdi İsrailoğulları ise kurtuldular. Uyanınca hemen kâhin ve müneccimlerden rüyayı tabir etmelerini istedi. Onlar dediler ki; “İsrailoğulları içinden bir çocuk dünyaya gelecek Mısırlıların helâkına ve senin krallığının yok olmasına sebep olacak. Doğacağı zaman da iyice yaklaştı.”

Bu haber üzerine telaşlanan Firavun İsrailoğulların’dan doğan bütün erkek çocukların öldürülmesini emretti. Kur’ân-ı Kerim’de bu olay şöyle anlatılıyor: “Firavun memleketin başına geçti ve halkı fırkalara ayırdı. İçlerinden bir topluluğu güçsüz bularak onların oğullarını boğazlıyor kadınları sağ bırakıyordu. Çünkü o bozguncunun biriydi” (el-Kasas 28/4).

İsrailoğulları arasında iş yapabilecek insanların azalması üzerine Kıptîlerin ileri gelenleri Firavun’a giderek “Eğer böyle öldürmeye devam ederseniz ileride bizim işlerimizi yapacak kimse bulamayacağız” dediler. Firavun da erkek çocukların bir sene öldürülmesini bir sene de öldürülmemesini emretti. Erkek çocukların öldürülmediği sene Harun (a.s) doğdu. Öldürüldükleri sene ise Musa (a.s)…

Musa (a.s) doğunca annesi çok üzüldü. Allah Teâlâ ona korkmamasını üzülmemesini vahyetti. Kalbine bir rahatlık verdi. Bu Kur’an’da şöyle anlatılıyor: “Musa’nın annesine: “Çocuğu emzir başına geleceklerden korktuğun zaman onu suya (Nil’e) bırak. Korkma üzülme. Biz şüphesiz onu sana döndüreceğiz ve peygamber yapacağız” diye bildirmiştik” (el-Kasas 28/7).

Musa (a.s)’nın annesi de ilham edileni yaptı ve yavrusunu bir muhafaza içerisinde suya bıraktı. Ablasına da “Onu izle” dedi. Musa (a.s)’yı taşıyan sandık Allah’ın izniyle dalgalarla sürüklenerek Firavun’un sarayına ulaştı. Yıkanmakta olan cariyeler sandığı bulup Firavun’un karısına götürdüler. Allah Teâlâ Firavun’un karısı Asiye’nin kalbine bu çocuğun sevgisini koydu. Firavun çocuğu görünce öldürmek istedi. Ancak Asiye çocuğu kendisine vermesini istedi. Çünkü hiç çocukları olmuyordu. Kur’an-ı Kerim bunu şöyle anlatıyor: “Firavun’un karısı: Benim de senin de gözün aydın olsun! Onu öldürmeyiniz belki bize faydalı olur yahut onu oğul ediniriz” dedi. Aslında işin farkında değillerdi” (el-Kasas 28/9).

Hz. Musa (a.s) acıkınca onu emzirmek icab etti. Fakat o kimseden süt emmek istemiyordu. Allah Teâlâ bunu şöyle zikrediyor: “Önceden süt annelerinin memesini kabul etmemesini sağladık. Musa’nın ablası; “size sizin adınıza ona bakacak iyi davranacak bir ev halkını tavsiye edeyim mi?” dedi. Böylece onu annesinin gözü aydın olsun diye ona geri çevirdik. Fakat çoğu bilmezler” (el-Kasas 28/12-13).

Musa (a.s) böylece annesine dönmüş oldu. Üstelik Firavun’un sarayında büyüdü. Firavun ailesinin sevgisini kazandı. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: “Musa erginlik çağına gelip olgunlaşınca ona hikmet ve ilim verdik. İyi davrananları böyle mükâfatlandırırız” (el-Kasas 28/14).

Yetişip delikanlılık çağına gelen Musa (a.s) bir gün şehre indi. Öğle üzeriydi. Dükkanlar kapalıydı ve halk evlerinde istirahat ediyordu. Kur’ân-ı Kerim’de şehirde geçen hadise şöyle anlatılıyor; “Musa halkının haberi olmadığı bir zamanda şehre idi. Biri kendi adamlarından diğeri de düşmanı olan iki adamı dövüşür buldu. Kendi tarafından olan kimse düşmanına karşı ondan yardım istedi. Musa onun düşmanına bir yumruk vurdu ölümüne sebep oldu. “Bu şeytanın işidir; çünkü o apaçık saptıran bir düşmandır” dedi. Musa “Rabbim! doğrusu kendime yazık ettim beni bağışla” dedi. Allah da onu bağışladı. O şüphesiz bağışlayandır merhamet edendir. Musa; “Rabbim! Bana verdiğin nimete and olsun ki suçlulara asla yardımcı olmayacağım ” dedi. Şehirde korku içinde etrafı gözeterek sabahladı. Dün kendisinden yardım isteyen kimse bağırarak ondan yine yardım istiyordu. Musa ona: “Doğrusu sen besbelli bir azgınsın ” dedi. Musa ikisinin de düşmanı olan kimseyi yakalamak isteyince: “Ey Musa! Dün bir cana kıydığın gibi bana da mı kıymak istiyorsun? Sen ıslah edenlerden değil ancak yeryüzünde bir zorba olmak istiyorsun”dedi” (el-Kasas 28/15-19).

İsraillinin olayı ağzından kaçırması üzerine bütün halk Musa (a.s)’nın Mısırlıyı öldürmüş olduğunu öğrendi. Daha sonra bir adam koşarak geldi ve kendisini öldüreceklerini söyledi.

“Musa korku ipinde çevresini gözetleyerek oradan çıktı. Rabbim! Beni zalim milletten kurtar” dedi. Medyen e doğru yöneldiğinde: “Rabbimin bana doğru yolu göstereceğini umarım ” dedi” (el-Kasas; 28/21-22).

Musa (a.s) böylece yurdundan uzaklaştı. Yanına yiyecek hiç bir şey de almamıştı. Tam sekiz günlük yolu ağaç yaprakları yiyerek aştı. Mısır ile Medyen arası sekiz günlük bir mesafedir. Allah Teâlâ’nın bu seçkin kulu aç ve bitap düşmüş olarak bu uzun mesafeyi katetti ve nihayet Medyen’e ulaştı. Kur’ân-ı Kerim’de kıssa şöyle devam ediyor:

“Medyen suyuna geldiğinde davarlarını sulayan bir insan topluluğu buldu. Onlardan başka hayvanlarını sudan alıkoyan iki kadın gördü. Onlara: “Derdiniz nedir?”dedi. “Çobanlar ayrılana kadar biz sulamayız. Babamız çok yaşlıdır (onun için bu işi biz yapıyoruz) ” dediler. Musa onların davarlarını suladı. Sonra gölgeye çekildi: “Rabbim! Doğrusu bana indireceğin hayra muhtacım” dedi” (el-Kasas 28/23-24).

İbn-i Kesir El-Bidaye ve’n-Nihaye’de bu olayı şöyle anlatıyor: “Medyen suyunda çobanlar koyunları suladıktan sonra kuyunun ağzına büyük bir kaya koyarlardı. Bu iki kadın da artan sularla koyunlarını sulamaya çalışırlardı. Musa (a.s) kayayı kuyunun ağzından tek başına kaldırdı su çekti ve kadınların koyunlarını suladı. Sonra tekrar kayayı yerine koydu. Bu kayayı ancak on kişi kaldırabilirdi. Musa (a.s) ise on kişinin halledebileceği bu işleri tek başına halletmişti. Kızlar babalarına gidip Hz. Musa’yı ve yaptığı iyiliği anlattılar. Kur’an-ı Kerim’de kıssa şöyle devam ediyor:

“O sırada kadınlardan biri utana utana yürüyüp ona geldi: “Babam sana sulama ücretini ödemek için seni çağırıyor dedi. Musa ona gelince başından geçeni anlattı. O: “Korkma! Artık zâlim milletten kurtuldun”dedi. İki kadından biri: “Babacığım onu ücretli olarak tut. Ücretle tuttuklarının en iyisi bu güçlü ve güvenilir adamdır dedi. Kadınların babası bana sekiz yıl çalışmana karşılık bu iki kızımdan birini sana nikâhlamak istiyorum. Eğer on yıla tamamlarsan o senden bir lütuf olur. Ama sana ağırlık vermek islemem. İnşallah beni iyi kimselerden bulacaksın” dedi. Musa: “Bu seninle benim aramdadır. Bu iki süreden hangisini doldurursam doldurayım bir kötülüğe uğramayacağım. Söylediklerimize Allah vekildir” dedi” (el-Kasas 28/25-28).

İbn-i Kesir şöyle diyor: “Kızların babasının kim olduğu hakkında görüş ayrılığı vardır. Bunun Şuayb (a.s) olduğu hususunda kanaatler vardır. Ulemanın çoğunluğu da bu görüştedir. Hasan Basri Malik b. Enes’den naklolunan bir rivayeti delil getirerek diyor ki: Hz. Şuayb kavmi helâk olduktan sonra uzun bir ömür yaşamış tâ ki Musa (a.s)’a ulaşmış ve kızını ona nikâhlamıştır.

Hz. Şuayb (a.s)’ın kızıyla nikâhlandıktan sonra Musa (a.s) Medyen’de kalıp hanımının mehri olmak üzere on yıl koyun güttü. Bir rivayete göre Peygamberimize tam olarak ne kadar çalıştığı sorulmuş; o da on sene olduğunu buyurmuştur. Buradan anlaşıldığı üzere tam on yıl çobanlık yapmıştır.

Yorum Yapın

Mesajınız